Wstęp: Preparaty wiążące fosforany stosowane obecnie w leczeniu zaburzeń wapniowo-fosforanowych u chorych dializowanych pozostają ważnym elementem zapobiegania powikłaniom sercowo-naczyniowym. Celem pracy była ocena skuteczności krótkotrwałego leczenia węglanem magnezu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej u chorych przewlekle hemodializowanych.

Materiał i metody: Grupa badana obejmowała 64 chorych (32 mężczyzn i 32 kobiety) w wieku 29-84 lat z hiperfosfatemią (>1,78 mmol/l), dializowanych 3 razy w tygodniu, średnio po 4 godziny 15 minut. Pacjentów biorących udział w badaniu podzielono na trzy grupy: grupa I – 30 chorych leczonych węglanem magnezu 3 x 1 g; grupa II – 10 chorych leczonych chlorowodorkiem sewelameru 0,8 g – 3 x 2 tabl (3 x 1,6 g); grupa III – 24 chorych leczonych węglanem wapnia w dawce 3 x 2 g. Do grup I i II chorych przydzielano losowo, zaś do grupy III zakwalifikowano chorych z obniżonym stężeniem wapnia w surowicy krwi (<2,1 mmol/l). Dawki wszystkich stosowanych leków pozostały niezmienione przez cały czas trwania badania (12 tygodni).

Wyniki: W grupie przyjmującej węglan magnezu w trakcie 3-miesięcznej obserwacji odnotowano: zmniejszenie stężenia parathormonu (iPTH) w surowicy z 526,1 ± 463,3 do 443,2 ± 223,1 (pg/ml), wapnia (Ca) z 2,4 ± 0,2 do 2,3 ± 0,1 (mmol/l) oraz największą redukcję stężenia fosforanów (P) z 2,1 ± 0,5 do 1,6 ± 0,4 (mmol/l), a tym samym iloczynu wapniowo-fosforanowego (Ca x P) 4,6 ± 2,3 do 3,5 ± 1,1 (mmol2/l2).

W przypadku chorych otrzymujących chlorowodorek sewelameru stężenie iPTH nieznacznie wzrosło z 425,26 ± 192,5 do 445,6 ± 222,3 (pg/ml); zaobserwowano obniżenie stężenia wapnia w surowicy z 2,23 ± 0,17 do 2,0 ± 0,2 (mmol/l); fosforanów z 2,35 ± 0,43 do 2,0 ± 0,3 (mmol/l) oraz iloczynu Ca x P z 5,1 ± 1,2 do 4,1 ± 0,7 (mmol2/l2). W grupie otrzymującej węglan wapnia, iPTH nieznacznie obniżyło się z 308,2 ± 196,6 do 301,9 ± 188,5 (pg/ml), podobnie jak: stężenia wapnia w surowicy z 2,06 ± 0,23 do 2,05 ± 0,2 (mmol/l), fosforanów z 2,17 ± 0,36 do 1,86 ± 0,45 (mmol/l) oraz iloczynu Ca x P z 4,7 ± 0,8 do 3,7 ± 0,9 (mmol2/l2). Tylko chorzy leczeni węglanem magnezu osiągnęli wartości parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej zgodne z aktualnymi zaleceniami.

Wnioski: Węglan magnezu wykazał się wysoką skutecznością w leczeniu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej u chorych przewlekle hemodializowanych. Wydaje się jednak, że jego zastosowanie, podobnie jak innych niewapniowych środków wiążących fosforany, ograniczone jest u chorych z wyjściowymi niskimi stężeniami wapnia w surowicy.