Wiadomości lekarskie, 2011,LXIV,1; 31-36

Procesy wolnorodnikowej peroksydacji lipidów ze szczególnym uwzględnieniem roli paraoksonazy-1 w patogenezie stwardnienia rozsianego

Jerzy Berbecki*, Krystyna Mitosek-Szewczyk, Jacek Kurzepa, Marcin Nastaj, Katarzyna Łobejko, Zbigniew Stelmasiak


Klinika Neurologii z Pododdziałem Udarowym oraz Wczesnej Rehabilitacji Poudarowej, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 4 w Lublinie

Stres oksydacyjny to stan, w którym dochodzi do zachwiania równowagi pomiędzy nadprodukcją wolnych rodników a ich efektywnym usuwaniem przez enzymy antyoksydacyjne. Substancje wolnorodnikowe – reaktywne formy tlenu (RFT) i reaktywne formy azotu (RFA) mogą uszkadzać lipidy, białka i kwasy tłuszczowe, biorąc w ten sposób udział w patogenezie wielu chorób. Obecnie uważa się, że najbardziej wiarygodnymi markerami stresu oksydacyjnego i dzięki temu najpowszechniej stosowanymi, są produkty utleniania lipidów, a sam proces peroksydacji lipidów jest najlepiej poznanym procesem indukowanym przez wolne rodniki. Do produktów tych zalicza się między innymi: izoprostany (izoP), dialdehyd malonowy (MDA), 4-hydroksynonenal (4-HNE). Kluczową rolę w procesie ochrony lipidów przed peroksydacją pełni paraoksonaza-1 (PON-1) – enzym związany w surowicy z frakcją lipoprotein o dużej gęstości – HDL. Niniejsza praca omawia rolę stresu oksydacyjnego w patogenezie stwardnienia rozsianego.

cały artykuł dostępny w wersji papierowej